Herkomst en geschiedenis
De Tosa Inu komt uit Japan, uit de oude provincie Tosa op het eiland Shikoku (nu de prefectuur Kōchi). De FCI-standaard is er eerlijk over waarvoor het ras gefokt werd: vroeger vechthond, nu waakhond.
Volgens de korte geschiedenis in de FCI-standaard kent Japan al sinds de 14e eeuw hondengevechten. De Tosa ontstond als kruising van de inheemse Shikoku-ken met westerse rassen. De standaard noemt Bulldogs (1872), Mastiffs (1874), Duitse staande honden (1876) en Duitse Doggen (1924); ook Sint-Bernards en Bull Terriers zouden gebruikt zijn. Soms heet hij "Japanse Mastiff".
Erkenning nu:
- FCI: standaard nr. 260, groep 2, sectie 2.1 (molossers, doggentype), geldende standaard van 9 december 1997, zonder werkproef.
- UKC (VS): sinds 1 januari 1998 erkend als "Tosa Ken".
- AKC (VS): alleen in het voorregister Foundation Stock Service.
Omdat het ras door de FCI erkend is, kan de Raad van Beheer een stamboom afgeven. Er zijn in Nederland en België echter maar heel weinig fokkers, dus reken op een wachtlijst of een pup uit het buitenland.
Karakter en gedrag
De FCI-standaard beschrijft het karakter als geduldig, beheerst, onverschrokken en moedig. De Amerikaanse UKC-standaard is concreter:
- De Tosa is normaal gesproken rustig, stil en gehoorzaam, maar wel alert. Hij is op een ingetogen manier aanhankelijk bij zijn gezin en kan afstandelijk zijn tegenover vreemden.
- Hij is van nature waakzaam tegenover andere honden en kan agressief reageren op honden die hij als indringer ziet. Volgens de UKC hoort een zekere mate van agressie naar honden bij het ras.
- Agressie naar mensen is volgens de standaard niet rastypisch en zeer ongewenst.
- Hij wordt laat volwassen; sommige honden pas rond vier jaar.
In het dagelijks leven is dit een rustige, zelfstandige hond die weinig blaft en huis en erf bewaakt zonder africhting. Het echte aandachtspunt zijn andere honden: een volwassen Tosa die een gevecht aangaat, is nauwelijks te stoppen. Losloopgebieden en vrij spelen met onbekende honden vallen meestal af.
Grootte en uiterlijk
Een grote, kortharige molosser met een brede schedel, een vierkante snuit, hangende oren, een keelhuid en een dikke staart die tot de hak reikt. De FCI staat rood, reebruin, abrikoos, zwart en gestroomd toe; kleine witte aftekeningen op borst en voeten mogen.
| Reuen | Teven | |
|---|---|---|
| Schofthoogte (FCI) | minimaal 60 cm | minimaal 55 cm |
| Gewicht (gangbaar) | 45-90 kg | 45-90 kg |
| Levensverwachting | 10-12 jaar | 10-12 jaar |
| Vacht | kort, hard, dicht | kort, hard, dicht |
De FCI geeft alleen een minimale hoogte en geen gewicht. De meeste volwassen honden meten ongeveer 55 tot 80 cm. De marge van 45 tot 90 kg komt van de AKC en past bij de zware westerse lijnen; honden uit Japanse lijnen zijn vaak een stuk lichter.
Beweging en dagelijks leven
Een volwassen Tosa heeft matige maar dagelijkse beweging nodig: lange rustige wandelingen, vrij bewegen in een goed omheinde tuin en wat denkwerk. Hij is niet gebouwd voor hardlopen of sporten met sprongen. Een pup groeit snel: geen lange afstanden, trappen of sprongen voordat de gewrichten volgroeid zijn.
Realistisch is een huis met een hoge, stevige omheining. Een appartement past slecht: portiek, lift en buurhonden zorgen precies voor de krappe ontmoetingen waar dit ras het slechtst mee omgaat. Hij kwijlt, vooral na het drinken, en kan slecht tegen warmte.
Opvoeding
Volgens de UKC-standaard reageert de Tosa het best op positieve methoden. Harde correcties zijn riskant bij een hond van dit formaat en met dit zelfvertrouwen. Wat werkt:
- Rustige, consequente opvoeding met beloningen en een paar duidelijke regels vanaf dag één.
- Vroege, brede socialisatie met mensen, plekken en aanraken, tot in het derde jaar, want het ras wordt laat volwassen.
- Gecontroleerde ontmoetingen met stabiele volwassen honden in plaats van vrij spel met onbekende honden.
- Netjes aan een losse lijn lopen en een betrouwbaar "laat" zolang de pup nog te houden is. Een volwassen Tosa kan zwaarder zijn dan zijn baas.
- Muilkorftraining als gewone oefening, handig bij de dierenarts en op reis.
Typische problemen zijn onverdraagzaamheid naar andere honden, trekken aan de lijn en overdreven bewaken van huis en tuin.
Verzorging
Heel weinig. Eén keer per week borstelen met een rubberen roskam. Houd lippen en plooien in het gezicht schoon, leg een handdoek klaar tegen het kwijl, controleer de oren en knip de nagels regelmatig. Oefen dat met de pup voordat hij 70 kilo weegt.
Gezondheid
De Tosa is zeldzaam en er zijn weinig gepubliceerde gezondheidsgegevens over het ras. Waar het om gaat:
- heup- en elleboogdysplasie, zoals bij andere zware molossers; vraag de officiële HD- en ED-uitslagen van beide ouders
- maagtorsie, een risico bij alle grote honden met een diepe borst; ken de alarmsignalen en vraag de dierenarts naar een preventieve gastropexie
- ooglidproblemen: de UKC-standaard sluit honden met functionele afwijkingen van oogleden of wimpers uit, dus vraag naar entropion en ectropion bij de ouders
- slechte hittetolerantie en overgewicht bij heel zware honden
Een vastgestelde rasspecifieke DNA-test hebben we niet gevonden. De levensverwachting is 10 tot 12 jaar.
Kosten
Reken voor een pup met stamboom van een fokker die de ouders laat onderzoeken op 1.500 tot 3.000 euro. Omdat er zo weinig fokkers zijn, komen daar vaak een wachtlijst en reiskosten bij. Een pup zonder HD- en ED-uitslagen van de ouders is geen koopje.
Jaarlijkse kosten, grof:
| Post | ca. per jaar |
|---|---|
| Voer (hond van 45-70 kg) | 900-1.400 euro |
| Dierenarts, vlooien- en wormmiddelen | 400-700 euro |
| Hondenbelasting | 0-150 euro, afhankelijk van de gemeente |
| Dierenverzekering (optioneel) | 400-800 euro |
In 2026 heffen nog 100 van de 342 Nederlandse gemeenten hondenbelasting, gemiddeld 81,69 euro per jaar. Controleer ook of je aansprakelijkheidsverzekering schade door je hond dekt, en reken op een stevige omheining en een heel grote bench.
Voor wie hij geschikt is en voor wie niet
Past bij:
- ervaren eigenaren van grote waak- en molosserrassen, bijvoorbeeld na een Dogue de Bordeaux of een Mastiff
- een huis met een goed omheinde tuin zonder andere honden, of met hooguit één rustige hond van het andere geslacht
- mensen die jaren in socialisatie en management willen steken en weinig met de hond naar het buitenland reizen
Past niet bij:
- beginners
- huishoudens met meerdere honden of mensen die graag naar losloopgebieden gaan
- wie vaak met de hond naar Frankrijk, Duitsland, Denemarken of het Verenigd Koninkrijk reist
- mensen die een makkelijkere reus zoeken: de Newfoundlander en de Leonberger zijn veel eenvoudiger in de omgang
