Herkomst en geschiedenis
De Rat Terrier is een Amerikaanse boerderijhond. Zijn voorouders waren de kleine werkterriërs en "feists" die Britse mijnwerkers en andere immigranten in de 19e eeuw meenamen naar de Verenigde Staten. Volgens de Amerikaanse United Kennel Club zaten daar waarschijnlijk de gladharige Fox Terrier, de Manchester Terrier en de uitgestorven witte English Terrier in; later kwamen er Whippet of Italiaans Windhondje bij voor snelheid en Beagle voor de neus. Het resultaat was een alleskunner die schuren ratvrij hield, op klein wild jaagde, het kippenhok bewaakte en met de kinderen speelde. In de jaren 1920 en 1930 liep hij op veel familieboerderijen rond; toen de landbouw moderniseerde, werd hij zeldzaam.
De naam zou bedacht zijn door president Theodore Roosevelt, die een feist had die Skip heette. De American Kennel Club (AKC) schrijft er voorzichtig "naar verluidt" bij, dus het is eerder een mooi verhaal dan een vastgesteld feit. Vast staat wel dat er meerdere rassen uit dit boerderijtype zijn voortgekomen. De kortbenige honden werden in de jaren negentig afgesplitst als Teddy Roosevelt Terrier, en uit een naakte pup van Rat Terrier-ouders, in 1972 geboren in Louisiana, ontstond de Amerikaanse Naakte Terrier. De Decker is een grotere jachtlijn die meestal aan fokker Milton Decker wordt toegeschreven; de AKC erkent hem niet als aparte variëteit.
De Amerikaanse rasvereniging, de Rat Terrier Club of America (RTCA), ontstond in 1993. De UKC erkende het ras op 1 januari 1999, de AKC in 2013 volledig in de terriërgroep, als zijn 178e ras.
In Europa ligt het heel anders. De FCI erkent de Rat Terrier niet, en de Raad van Beheer ook niet. Sinds 2018 kan de Raad van Beheer buitenlandse rassen die de FCI nog niet erkent, maar een met de FCI verbonden kennelclub wel, nationaal erkennen en inschrijven in het Voorlopig Register. Op de lijst van nationaal erkende rassen en lopende aanvragen staan wel twee andere Amerikaanse AKC-rassen, de Toy Fox Terrier en de Amerikaanse Naakte Terrier, maar de Rat Terrier niet. Een Nederlandse stamboom bestaat dus niet: een Rat Terrier heeft hier hooguit Amerikaanse papieren (AKC of UKC). Fokkers in Europa zijn zeldzaam, de meeste honden komen uit de Verenigde Staten.
Karakter en gedrag
De AKC-standaard beschrijft een hond die scherp oplet, toegewijd is en vol energie zit, en toch makkelijk op te voeden en gehoorzaam is. Volgens de AKC is hij een van de rustigste terriërs, maar nog steeds een hond met veel energie. In het dagelijks leven:
- Hij is erg gehecht aan zijn gezin. De AKC geeft hem 5 uit 5 voor aanhankelijkheid en voor de omgang met jonge kinderen. Hij wil overal bij zijn.
- Hij is een echte jachtterriër. Gefokt om ratten te doden; volgens de AKC kunnen de meeste een vreemde kat of eekhoorn niet weerstaan. Hamsters, ratten en vogels in een kooi zijn prooi.
- Hij is meestal goed met andere honden. De standaard noemt hem uitdrukkelijk geen vechter. Volgens de AKC gaat het het best met honden van zijn eigen formaat of groter.
- Hij kan terughoudend zijn met vreemden. Hij slaat betrouwbaar aan, maar blaft niet aan één stuk door.
Goed gesocialiseerd is hij een van de makkelijkste terriërs. Zonder uitdaging zoekt hij zelf werk: graven, jagen, het raam bewaken.
Grootte en uiterlijk
Een stevige, compacte, kortharige terriër, iets langer dan hoog, met een stomp wigvormig hoofd en V-vormige oren die staand, half staand of hangend gedragen mogen worden. De vacht is kort, glad en glanzend. Het ras is altijd gevlekt (bont): grote platen zwart, chocolade, rood, abrikoos, blauw, reekleur, tan of citroen op wit, vaak met tanaftekeningen. In de VS wordt de staart vaak gecoupeerd, maar een aangeboren stompstaart of een lange staart is net zo correct. Effen zonder wit, gestroomd, merle, blauwe ogen, gecoupeerde oren en haarloosheid zijn diskwalificerend.
| Miniature | Standaard | |
|---|---|---|
| Schofthoogte | ca. 25-33 cm | boven 33 cm tot ca. 46 cm |
| Gewicht | onderkant van 4,5-11 kilo | bovenkant van 4,5-11 kilo |
| Levensverwachting | ca. 12-18 jaar | ca. 12-18 jaar |
| Vacht | kort, glad en glanzend | idem |
De hoogtes komen uit de AKC-standaard (10 tot 13 inch, en boven 13 tot 18 inch); onder 25 of boven 46 cm wordt een hond gediskwalificeerd. Voor het gewicht geeft de AKC één marge voor beide maten, 10 tot 25 pond. "Toy" Rat Terriers onder 25 cm en grote Deckers vallen buiten de standaard.
Beweging en dagelijks leven
De AKC geeft hem 4 uit 5 voor energie en 5 uit 5 voor de behoefte aan mentale uitdaging. Sommige Rat Terriers hebben genoeg aan spelen binnen, maar de meeste hebben dagelijkse wandelingen nodig en daarnaast balspelletjes op een omheind terrein. Zorg ook voor hersenwerk: snuffelspelletjes, kunstjes, zoekwerk. Veel Rat Terriers zijn dol op hondensport, zoals behendigheid, speurwerk en flyball.
De AKC is duidelijk: laat hem in open terrein niet los, want de jachtdrift wint het van het terugroepen. Een goed hek is belangrijker dan een grote tuin. Een volwassen hond die genoeg beweging krijgt, past goed in een appartement. De dunne vacht zonder ondervacht beschermt weinig tegen kou, een jasje in de winter is geen overbodige luxe.
Opvoeding
Volgens de AKC is de Rat Terrier uiterst intelligent en goed te trainen, met 5 uit 5, wat voor een terriër zeldzaam is. Hij is ongewoon gevoelig en intuïtief, wil graag behagen en reageert snel op positieve training; sommige kunnen wel koppig zijn. Korte trainingen met voer, speelgoed en lof werken, harde correcties niet.
Typische lastige punten:
- Terugroepen bij wild. Gebruik in open terrein een lange lijn, en reken niet op een betrouwbare roep als er een konijn wegschiet.
- Graven en ontsnappen. Geef hem een plek waar graven mag en controleer het hek op gaten.
- Aanslaan. Eén keer bedanken, dan terugroepen en rust belonen.
- Terughoudendheid bij vreemden. Volgens de AKC is vroege socialisatie een must en een puppycursus aan te raden.
Verzorging
Heel makkelijk. Volgens de AKC is één keer per week een zachte borstel of handschoen genoeg, en een bad ongeveer eens per maand of minder. Hij verhaart matig, in de ruiperiode meer; een rubberen borstel helpt dan. Geschikt voor mensen met een allergie is hij niet.
Knip de nagels minstens één keer per maand en controleer de oren wekelijks. De AKC raadt aan de tanden zo mogelijk dagelijks te poetsen.
Gezondheid
De RTCA noemt Rat Terriers over het algemeen sterke honden die lang en gezond kunnen leven. Volgens de AKC laten verantwoordelijke fokkers onderzoeken op:
- Heupdysplasie (HD), via röntgenfoto's.
- Patella-luxatie (losse knieschijf), veel voorkomend bij kleine rassen.
- De ziekte van Legg-Calvé-Perthes, een heupaandoening bij kleine honden.
- Hartaandoeningen, via een hartonderzoek.
- Oogaandoeningen, vooral primaire lensluxatie (PLL), waarvoor een DNA-test bestaat.
- Overgewicht. Volgens de AKC komen sommige Rat Terriers snel aan, dus voer en snoepjes afwegen.
In zijn gezondheidsverklaring van juni 2025 schrijft de RTCA voor fokdieren vier onderzoeken voor: hart, heupen, knieën en de PLL-DNA-test. Facultatief zijn een röntgenfoto op Legg-Calvé-Perthes, een oogonderzoek, een gehoortest (BAER), ellebogen en een DNA-test op PRA-prcd. Daarnaast vraagt de vereniging fokkers te letten op epilepsie, het hernia-risicogen CDDY, en de ziektes van Cushing en Addison. Vraag de vier verplichte uitslagen van beide ouders op; ze staan openbaar in de Amerikaanse OFA-database.
Kosten
Omdat er in Nederland vrijwel geen fokkers zijn, komt het meestal neer op een import uit de Verenigde Staten. Daar kost een pup met AKC-papieren en onderzochte ouders meestal 900 tot 1.600 dollar. Daar komen vlucht, dierenarts en papieren bij, volgens een Duitse rasgids 500 tot 1.500 euro, samen dus ongeveer 2.000 tot 3.500 euro. Een pup uit de VS mag pas vanaf ongeveer 15 weken de EU in: chip, rabiësvaccinatie op zijn vroegst met 12 weken, daarna 21 dagen wachten, en een officieel gezondheidscertificaat. Binnen 14 dagen na aankomst moet een dierenarts de hond registreren; je hebt daarvoor een UBN nodig en de hond krijgt een EU-dierenpaspoort. Een goedkope "Rat Terrier" zonder papieren is een waarschuwingssignaal.
Jaarlijkse kosten, grof:
| Post | ca. per jaar |
|---|---|
| Voer (hond van 5-11 kilo) | 200-350 euro |
| Dierenarts, vaccinaties, vlooien- en wormmiddelen | 300-450 euro |
| Dierenverzekering (optioneel) | 150-300 euro |
| Hondenschool, hondensport | 100-250 euro |
De hondenbelasting verschilt per gemeente: in 2026 heffen nog ongeveer honderd gemeenten die, volgens het ANP gemiddeld zo'n 76 euro per jaar. Kijk op de site van je eigen gemeente. Controleer ook of je aansprakelijkheidsverzekering schade door je hond dekt. Couperen is in Nederland sinds 2001 verboden; vraag bij een import daarom liever naar een pup met een natuurlijke staart.
Voor wie hij geschikt is en voor wie niet
Geschikt voor:
- actieve gezinnen met kinderen die een stevig, speels hondje zoeken
- wie een terriër wil die echt goed te trainen is
- hondensporters die een snelle partner zoeken voor behendigheid of speurwerk
- wie een korte vacht wil die bijna geen onderhoud vraagt
Niet geschikt voor:
- huishoudens met hamsters, ratten, konijnen of vogels
- wie droomt van loslopen in de polder of het bos
- wie de hele dag weg is en hem niet dagelijks kan uitdagen
- wie een hond met Nederlandse stamboom en een fokker in de buurt zoekt. Hetzelfde type, hier goed te vinden: de Jack Russell Terrier of de Dwergpinscher; zijn naakte verwant is de Amerikaanse Naakte Terrier, de miniatuurversie de Toy Fox Terrier
