In onze beoordelingen zijn deze twee precies gelijk, en ze hebben dezelfde afkomst: beide stammen af van de bull-and-terriers, de vechthonden uit het Engeland van de 19e eeuw die naar Amerika gingen en daar ook op boerderijen werkten. In 1898 gaf de United Kennel Club (UKC) zijn registratienummer 1 aan een Amerikaanse Pit Bull Terrier (APBT). In 1936 nam de American Kennel Club (AKC) een deel van dezelfde honden op als Staffordshire Terrier, nadat fokkers hadden beloofd ze niet te laten vechten; in 1972 kreeg het ras de naam American Staffordshire Terrier. De AKC erkent de APBT nog altijd niet, en de FCI, waar de Raad van Beheer lid van is, erkent alleen de AmStaff. AmStaff-fokkers selecteerden op een eenvormig showtype, APBT-fokkers op prestaties. In asielen en wetgeving is "pitbull" bovendien een verzamelnaam voor een type waaronder ook AmStaffs, Staffordshire Bull Terriers en kruisingen kunnen vallen. Zo herken je de twee rassen:
- Bouw. De FCI-standaard vraagt om een gedrongen AmStaff, niet hoogbenig of licht gebouwd. De UKC wil een stevige APBT die nooit log of overgespierd oogt, maar ook niet licht en slungelig; veel pitbulls zijn slanker en hoger op de benen.
- Hoofd. AmStaff: brede schedel, zeer uitgesproken wangspieren, duidelijke stop, uitsluitend zwarte neus. APBT: van voren een brede, stompe wig, en de neus mag elke kleur hebben.
- Kleuren. Bij de AmStaff is elke kleur toegestaan, maar meer dan 80 % wit, zwart met tan en leverkleur zijn ongewenst. De UKC accepteert bij de APBT elke kleur behalve merle.
- Grootte. De AmStaff-standaard is nauw: 43-48 cm schofthoogte. De APBT varieert meer: de UKC noemt voor reuen 16-27 kg, voor teven 14-23 kg.
- Karakter. Op papier hetzelfde: zelfverzekerd en gericht op zijn mensen. Het echte punt is bij beide de omgang met andere honden. De UKC-standaard zegt ronduit dat de meeste APBT's enige agressie tegenover soortgenoten tonen en zorgvuldige socialisatie nodig hebben; agressie tegen mensen noemt hij ontypisch en hoogst ongewenst.
Voor AmStaffs die voor de fok worden gebruikt, adviseert de Amerikaanse rasvereniging een HD-onderzoek, een hartonderzoek door een cardioloog, een schildkliertest en DNA-tests op NCL-A (een vorm van cerebellaire ataxie) en ALPP (een verlamming van het strottenhoofd bij jonge honden); ogen en ellebogen zijn optioneel. Voor de APBT bestaat zo'n lijst niet, dus vraag om dezelfde uitslagen. Staffordshire-rassen horen bovendien bij de honden met een verhoogd risico op atopische dermatitis, een jeukende huidallergie.
In Nederland mag je allebei houden. Het pitbullverbod uit de Regeling agressieve dieren (RAD) van 1993 is per 1 januari 2009 ingetrokken. Er kwam geen nieuwe rasregeling voor in de plaats: gemeenten kunnen via hun APV een aanlijn- of muilkorfgebod opleggen aan een hond die gevaarlijk gedrag vertoont, en de eigenaar kan op grond van het Wetboek van Strafrecht worden gestraft. Op reis ligt het anders. Duitsland verbiedt het binnenbrengen van beide rassen, behalve voor bezoekers zonder woonplaats in Duitsland die hoogstens vier weken blijven. Denemarken verbiedt beide rassen, ook voor toeristen. Frankrijk rekent een hond die op het AmStaff-type lijkt maar geen erkende stamboom heeft tot categorie 1; zulke honden mogen het land niet in, en daar valt ook de APBT onder. Een AmStaff met erkende stamboom valt in categorie 2: lijn en muilkorf in het openbaar, inwoners hebben daarnaast een vergunning nodig.
Kies de AmStaff als je een rashond met stamboom van de Raad van Beheer wilt, met een voorspelbaar type, of als je vaak naar Frankrijk gaat, waar alleen een AmStaff met erkende stamboom welkom is. Denemarken weert beide, en Duitsland laat ze alleen toe voor een bezoek van hoogstens vier weken. De APBT past eerder bij wie een sportieve werkhond uit UKC-lijnen zoekt.