Patterdale Terrier

Herkomst en geschiedenis

De Patterdale Terrier komt uit het Lake District in Noord-Engeland en is vernoemd naar het dorp Patterdale bij het meer Ullswater. Hij is gefokt om te werken, niet voor de showring. Volgens de UKC-standaard stamt hij vooral af van de zwarte, gladharige Fell Terrier, die vossen bij de schapen weg moest houden. Hij moest het wild uit zijn hol drijven of het onder de grond afmaken; gefokt werd op moed en een borst die smal genoeg is voor een vossenhol.

Volgens Britannica heette ook de Lakeland Terrier uit dezelfde streek vroeger Patterdale terrier.

Een erkend ras is de Patterdale alleen in de VS. De Britse Kennel Club en de FCI erkennen hem niet; Purina noemt hem in het Britse rasprofiel "eerder een type dan een ras". Het eerste stamboek kwam van de Patterdale Terrier Club of America (PTCA), opgericht in 1993, en de Amerikaanse United Kennel Club (UKC) erkende het ras op 1 januari 1995.

Wat betekent dat voor een koper in Nederland? De Raad van Beheer kan sinds 2018 rassen zonder FCI-erkenning in zijn Voorlopig Register opnemen, maar alleen als een kennelclub die met de FCI samenwerkt het ras erkent. Voor de Patterdale is dat niet het geval: alleen de UKC erkent hem. Er bestaat dus geen Nederlandse stamboom en geen rasvereniging bij de Raad van Beheer. Een fokker heeft hooguit papieren van de PTCA of de UKC, vaak niets.

Karakter en gedrag

De UKC-standaard noemt hem "een uiterst moedige werkterriër", zeer werkwillig en met een sterke wil om te behagen. Tegenover mensen, vee en andere honden hoort hij vreedzaam te zijn. Toch zegt de standaard het eerlijk: hij is "geen hond voor de gemiddelde eigenaar" en vraagt om iemand met gevoel voor humor. In het dagelijks leven:

• Hij is geen hond voor peuters. Als gezinshond krijgt hij van Purina maar 1 van de 5: hij verdraagt het gewone gedrag van jonge kinderen slecht.
• Kleine dieren zijn prooi. Ook voor andere huisdieren geeft Purina 1 van de 5. Konijnen en cavia's zijn taboe. De Britse dierenverzekeraar Agria voegt toe dat hij zonder vroege socialisatie onbekende honden kan aanvallen.
• Hij blaft. Volgens Purina is hij "kletserig" en meldt hij bezoek en vreemde geluiden; tegenover vreemden is hij volgens Agria soms wantrouwig.

Grootte en uiterlijk

Een compacte, stoere kleine terriër, vierkant of iets langer dan hoog, met kleine driehoekige knikoren. Het belangrijkste kenmerk is de borst: volgens de UKC moet een man van gemiddelde bouw de borst direct achter de schouders met twee handen kunnen omspannen, en moet de borst samen te drukken zijn. De vacht is gladharig, broken of ruwharig, altijd met een korte, dichte ondervacht. Kleuren: zwart, rood, chocolade, grizzle, zwart-tan en brons, hooguit met wat wit op borst en voeten.

Littekens van het werk gelden volgens de UKC als "eervol". Als de staart gecoupeerd wordt, mag er volgens de UKC hooguit een kwart tot een derde af, omdat je de hond er soms aan uit een hol moet trekken.

Beweging en dagelijks leven

Purina adviseert een tot twee uur wandelen per dag en waarschuwt dat wandelen op zich zelden genoeg is: hij heeft ook zoek- en jachtspelletjes en training nodig. Agria noemt minstens een uur stevige beweging per dag, en meer is beter. Speuren en behendigheid passen goed bij hem.

Volgens Purina hoort hij eerder op het platteland of aan de rand van de stad dan in het centrum. De tuin moet goed afgesloten zijn, want hij graaft, klimt en springt. Loslopen in bos en duinen is riskant: hij volgt een spoor ook een konijnenhol in. In een flat gaat het alleen met heel veel beweging, en lang alleen zijn vindt hij niets.

Opvoeding

Purina geeft hem maar 1 van de 5 voor opvoedbaarheid: zijn jachtdrift concurreert altijd met je terugroepcommando. Korte trainingen met voer en spel werken; hardheid maakt een harde terriër alleen koppiger.

Typische aandachtspunten:

• Terugkomen. Vanaf puppytijd oefenen en in open terrein een lange lijn gebruiken.
• Andere honden en graven. Vermijd volle losloopgebieden met onbekende honden en geef hem een plek waar hij mag graven.

Verzorging

Eenvoudig. Volgens de UKC heeft de vacht "heel weinig verzorging" nodig. Purina raadt aan een gladde vacht een of twee keer per week te borstelen; broken en ruwharige vachten hebben baat bij af en toe plukken. Hij verhaart matig (Purina: 2 van de 5) en is niet geschikt voor mensen met een allergie. Controleer hem na een ruige wandeling op wondjes, doorns en teken.

Gezondheid

Geen groot gezondheidsonderzoek (ook VetCompass niet) noemt de Patterdale apart. De bronnen noemen:

• Primaire lensluxatie (PLL). De lens raakt los, wat pijnlijk is en tot blindheid kan leiden. Purina noemt het voor dit ras, en een studie in Veterinary Ophthalmology (Gould en collega's, 2011) vond aangedane Patterdales met twee kopieën van de ADAMTS17-mutatie, dezelfde als bij de Jack Russell. Er is een DNA-test.
• Patellaluxatie, een knieschijf die uit de kom schiet, genoemd door Purina, Agria en Chewy.
• Huid en oren. In de Britse schadecijfers van Agria stonden allergische huidaandoeningen, problemen aan de voorpoten, oorontsteking (otitis externa) en jeuk bovenaan.
• Overgewicht en gebit. Agria waarschuwt voor overgewicht door zijn flinke eetlust, Chewy noemt tandvleesproblemen.

Kosten

Volgens zooplus kost een pup meestal 800 tot 1.500 euro, wat past bij de 700 tot 1.500 euro op deze pagina. Toen wij in oktober 2026 op Marktplaats keken, stonden er maar twee advertenties: een dekreu zonder prijs en een kruisingsnest met Australian Terrier voor 750 euro. In Groot-Brittannië noemt Pets4Homes 300 tot 700 pond en Agria 400 tot 1.000 pond.

Een pup uit Engeland halen kan, maar niet jong: volgens de NVWA is een rabiësvaccinatie pas geldig als die op minstens 12 weken is gegeven en daarna een wachttijd van 3 weken is verstreken, dus een geïmporteerde pup is minstens 15 weken oud. Een gekochte pup is een commerciële invoer: hij reist met gezondheidscertificaat 8454 en een CHED-A in TRACES, de NVWA controleert hem bij de grenscontrolepost, en daarna registreer je hem in de I&R-databank. Volgens de Rijksoverheid moet elke hond gechipt en geregistreerd zijn en een Europees dierenpaspoort hebben; wie een hond zonder chip, registratie en paspoort koopt, is strafbaar. Couperen is in Nederland verboden, en gecoupeerde honden mogen volgens de RVO niet worden verhandeld of tentoongesteld; in Engeland en Wales mogen gecertificeerde werkhonden nog wel gecoupeerd worden.

Jaarlijkse kosten, grof:

Een dierenverzekering is optioneel en komt daar nog bij.

De hondenbelasting verschilt per gemeente. Volgens een telling van het ANP heffen in 2026 nog zo'n honderd gemeenten hondenbelasting, gemiddeld ongeveer 76 euro per hond per jaar. Controleer ook of je aansprakelijkheidsverzekering schade door je hond dekt.

Patterdale of Jack Russell?

• Kleur. De Patterdale is zwart, rood, chocolade, grizzle, zwart-tan of brons, met weinig of geen wit (UKC); bij de Jack Russell moet wit overheersen (FCI-standaard).
• Karakter. Purina geeft de Patterdale 1 van de 5 voor gezin, opvoedbaarheid en andere huisdieren, de Jack Russell 5, 4 en 4. De Patterdale is de hardere werkterriër. Voor energie geeft Purina de Border Terrier 4 van de 5, de Jack Russell en de Patterdale 5.

Voor wie hij geschikt is en voor wie niet

Geschikt voor:

• ervaren terriërbezitters die een stoere, zelfstandige hond waarderen
• wie een makkelijke vacht wil en geen stamboom nodig heeft

Niet geschikt voor:

• beginners en gezinnen met jonge kinderen
• huishoudens met konijnen, cavia's, vogels of katten waarmee hij niet is opgegroeid
• wie een pup met stamboom wil. Rustiger en met stamboom bij de Raad van Beheer: de Border Terrier; net zo klein en jachtig: de Jack Russell Terrier; uit dezelfde streek: de Lakeland Terrier; groter: de Foxterriër.