Griffon Bruxellois

Herkomst en geschiedenis

De Griffon Bruxellois komt, zoals de naam zegt, uit Brussel. Volgens de FCI-standaard stammen hij en zijn twee zusterrassen af van een klein ruwharig hondje, de "Smousje", dat al eeuwen in de omgeving van Brussel voorkwam. Koetsiers hielden het om de rijtuigen te bewaken en de stallen vrij te houden van ratten en muizen. In de 19e eeuw werden de Ruby King Charles Spaniel en de Mopshond ingekruist. Volgens de FCI bracht dat de korte zwarte vacht en legde het het huidige rastype vast.

In 1883 werden Topsy en Foxine als eerste Griffons in het Belgische stamboek ingeschreven. Rond 1900 maakte de belangstelling van koningin Maria Hendrika (Marie-Henriette) van België het ras populair, en veel honden gingen naar het buitenland. De FCI erkende het ras definitief in 1954. De geldende standaard is van 2003: FCI-groep 9 (gezelschapshonden), sectie 3 (kleine Belgische hondenrassen), zonder werkproef.

Drie rassen bij de FCI, één bij de AKC. Dat is voor kopers het belangrijkste punt:

De drie rassen delen één standaard en verschillen alleen in vacht en kleur. De Raad van Beheer schrijft dat ze "in feite één ras" vormen, omdat alle drie in één nest geboren kunnen worden. De Amerikaanse AKC maakt er ook echt één ras van, de "Brussels Griffon", ruw- of gladharig en in vier kleuren. Op een Amerikaanse site kan "Brussels Griffon" dus ook een zwarte of een kortharige hond zijn.

In Nederland is de Eerste Gezelschapshondenclub Nederland (EGCN) de rasvereniging die bij de Raad van Beheer staat vermeld. Volgens de Raad is de Griffon in Engeland, de Verenigde Staten en Scandinavië bekender dan bij ons.

Karakter en gedrag

De FCI-standaard beschrijft een evenwichtig hondje, alert, trots, zeer gehecht aan zijn baas en zeer waakzaam, niet angstig en niet agressief. De Raad van Beheer noemt hem "levendig, aanhankelijk, zeer verdraagzaam" en tot op hoge leeftijd speels. In het dagelijks leven:

• Hij plakt aan zijn mens. Amerikaanse liefhebbers noemen Griffons "klittenbandhonden". Volgens de AKC lopen ze hun baas van kamer naar kamer achterna en kunnen ze slecht lang alleen zijn.
• Hij is gevoelig. Hard aanpakken of schreeuwen breekt zijn vertrouwen snel af.
• Hij slaat aan. Hij is gefokt om rijtuigen te bewaken en meldt bezoek trouw.
• Hij is geen speelgoed voor peuters. De AKC vindt hem door zijn formaat en gevoeligheid geen goede partner voor ruw kinderspel. Rustige, oudere kinderen passen beter.

Grootte en uiterlijk

Een klein, bijna vierkant hondje met goed bot, een korte rug en een groot, rond hoofd, volgens de FCI het meest kenmerkende en opvallendste deel van het lichaam. De stop is heel diep, de zwarte neus ligt op ooghoogte en de onderkaak steekt voor (onderbeet). De neusrug met neus mag volgens de FCI niet langer zijn dan 1,5 cm. De grote, donkere ogen geven hem zijn beroemde, bijna menselijke uitdrukking. De ruwharige griffons hebben een baard en snor.

De levensverwachting van 12 tot 15 jaar komt van de AKC. Een zijdeachtige of wollige vacht is volgens de FCI een ernstige fout. Elke witte vlek diskwalificeert, een paar witte haren op de borst worden getolereerd.

Beweging en dagelijks leven

De AKC adviseert minstens een half uur matige beweging per dag. Griffons spelen graag met een bal, rennen korte stukjes en gaan overal mee naartoe. De Amerikaanse rasvereniging schrijft dat ze een wandeltocht of spelen in de sneeuw net zo goed aankunnen als een dag op de bank. Veel griffons doen aan obedience, agility of rally.

Een appartement is prima, als er maar vaak iemand thuis is. De echte grens is warmte. Volgens de AKC kunnen Griffons, zoals alle kortsnuitige rassen, bij zon, hitte en benauwd weer moeite krijgen met ademen. Ga in de zomer vroeg en laat wandelen, neem water mee, laat hem nooit in de auto achter en gebruik liever een tuigje dan een halsband.

Opvoeding

Volgens de AKC leert hij makkelijk, omdat hij zo aan zijn mens gehecht is, maar hij reageert slecht op harde correcties. Korte sessies met een voerbeloning werken het best.

Typische lastige punten:

• Zindelijkheid. Die kan volgens de AKC, zoals bij veel dwergrassen, extra tijd en moeite kosten. Vaste tijden, vaak naar buiten, geduld.
• Alleen zijn. Oefen vanaf de eerste week met korte momenten en bouw langzaam op.
• Aanslaan. Bedank hem één keer, roep hem weg en beloon rust.
• Wantrouwen tegenover vreemden. Laat de pup veel rustige mensen, kinderen en honden ontmoeten, zonder dat iedereen hem oppakt. Een puppycursus voor kleine honden helpt.

Verzorging

Voor de Petit Brabançon is wekelijks borstelen genoeg, tijdens de korte ruiperiodes dagelijks. De ruwharige griffons verharen nauwelijks, maar hun vacht vraagt echte verzorging: om de harde structuur en de kleur te behouden, wordt het dode haar met de hand geplukt (trimmen). Scheren is makkelijker, maar maakt het haar zachter en de kleur doffer; de AKC-standaard bestraft een vacht die met schaar of tondeuse is bijgewerkt zelfs zwaar. Vraag de fokker om het plukken voor te doen. Maak de baard na het eten schoon, controleer dagelijks ogen en gezicht, poets vaak de tanden en houd de nagels kort. Ondanks het weinige verharen is hij niet hypoallergeen.

Gezondheid

Volgens de AKC zijn Griffons over het algemeen gezond, maar de korte snuit en het kleine formaat brengen bekende risico's mee:

• Ademhalingsproblemen (BOAS). De korte luchtwegen kunnen leiden tot snurken, luidruchtig ademen en slecht tegen warmte kunnen.
• Syringomyelie en Chiari-achtige misvorming. De schedel is te klein voor de hersenen, het hersenvocht stroomt niet goed en er ontstaan holtes in het ruggenmerg. In een Amerikaans onderzoek bij 84 Griffons toonde de MRI bij 65% een Chiari-achtige misvorming en bij 52% syringomyelie; ongeveer de helft van de honden met syringomyelie had geen klachten. Nekpijn, krabben aan de schouder of in de lucht en gevoeligheid bij aanraking zijn waarschuwingssignalen.
• Ogen. De grote ogen raken makkelijk beschadigd; de AKC noemt ook staar.
• Patella-luxatie en heupdysplasie, en daarnaast hartproblemen.
• Moeilijke bevallingen. In de gezondheidsenquête van de Britse Kennel Club uit 2004 werd 39% van de 82 gemelde nesten Griffon Bruxellois met een keizersnede geboren.

Volgens de Raad van Beheer verplichten de rasverenigingen (de EGCN en de Pekingees en Dwergspaniel Club) voor beide ouders een onderzoek op patella-luxatie en een ECVO-oogonderzoek; de EGCN adviseert daarnaast een MRI-scan op syringomyelie. De Raad heeft op 1 juli 2026 foknormen voor het ras gepubliceerd en controleert vanaf 1 oktober 2026 bij de dekaangifte of daaraan is voldaan. Daarbovenop geldt de wet: sinds 2019 mag met kortsnuitige honden alleen gefokt worden als ze aan zes criteria van de overheid voldoen (ademgeluid, neusopening, neusverkorting, neusplooi, oogwit en ooglidreflex). Een ouderdier met een craniofaciale ratio (CFR) onder 0,3 mag niet worden ingezet. De NVWA handhaaft en kan een boete van 1.500 euro opleggen.

Kosten

Omdat er in Nederland weinig nesten zijn, is een wachtlijst of een pup uit België normaal. Reken voor een pup met stamboom en onderzochte ouders op ongeveer 1.200 tot 2.000 euro. Vraag de EGCN naar fokkers en nesten, en wees op je hoede bij een goedkope "griffon" zonder stamboom op Marktplaats.

Jaarlijkse kosten, grof:

De hondenbelasting verschilt per gemeente: in 2026 heffen nog ongeveer honderd gemeenten die, volgens het ANP gemiddeld zo'n 76 euro per jaar. Kijk op de site van je eigen gemeente. Controleer ook of je aansprakelijkheidsverzekering schade door je hond dekt. Couperen is in Nederland verboden, ook al staat de FCI-standaard gecoupeerde oren en staarten nog toe. Een pup uit het buitenland heeft daarom liefst natuurlijke oren en staart.

Voor wie hij geschikt is en voor wie niet

Geschikt voor:

• volwassenen, stellen en senioren die vaak thuis zijn en een aanhankelijk, grappig maatje zoeken
• stadsbewoners in een appartement
• wie graag trucjes oefent of een kleine hondensport doet
• wie het plukken wil leren of een trimmer betaalt die het beheerst

Niet geschikt voor:

• gezinnen met peuters of drukke jonge kinderen
• wie de hele dag van huis is
• wie in de zomer geen koele plek voor de hond heeft
• wie een hond wil zonder de risico's van een korte snuit. Een stevige kleine terriër met een normale neus is de Norfolk Terrier, een vrolijk, leergierig dwerghondje de Papillon. Qua karakter en baard het meest verwant is de Affenpinscher, al heeft die ook een korte snuit