In onze beoordelingen zijn deze twee herdershonden overal gelijk: ze zijn onvermoeibaar en heel makkelijk op te voeden, verharen en hebben echt werk nodig. Ze verschillen in herkomst, werkstijl, wantrouwen tegenover vreemden en één gen, MDR1. Ondanks zijn naam is de Australian Shepherd een Amerikaan: de FCI noemt de VS als land van herkomst, en veehouders in het westen van de VS hebben het ras gevormd. De naam komt van de Baskische herders die in de 19e eeuw vanuit Australië daarheen trokken. De Border Collie is genoemd naar de grensstreken van Engeland, Schotland en Wales; sinds 1906 selecteert de International Sheep Dog Society (ISDS) hem op werkvermogen, bewezen op schapendrijfwedstrijden.
- Werkstijl. De Border Collie is de klassieke hond met sterk "eye": hij loopt in een wijde boog om de kudde, gaat laag, sluipt en stuurt de schapen met een strakke blik. De Aussie werkt met een lossere blik, dichter op het vee en rechtop; de Amerikaanse rasclub ASCA noemt hem een krachtige, gezaghebbende werker en een veelzijdige boerderijhond die ook erf en huis bewaakte.
- Met vreemden. Beide FCI-standaarden sluiten agressieve of overdreven schuwe honden uit. Die van de Aussie noemt wel een sterk waakinstinct en enige terughoudendheid bij een eerste kennismaking. De Amerikaanse AKC vindt de Border Collie iets opener tegenover vreemden.
- Thuis. Volgens de AKC hecht de Aussie zich zo sterk aan zijn gezin dat hij territoriaal en overbeschermend kan worden, en destructief als hij te vaak alleen is. De Border Collie hoedt graag ook mensen; de AKC raadt hem aan voor gezinnen met oudere kinderen. In een Fins onderzoek met bijna 14.000 honden staarden Border Collies vaker dan andere rassen dwangmatig en joegen ze vaker op licht en schaduwen.
- Intelligentie. Bij ons scoren ze allebei 5/5 op opvoedbaarheid. In de ranglijst van werk- en gehoorzaamheidsintelligentie van Stanley Coren (The Intelligence of Dogs) staat de Border Collie op nummer 1, de Aussie gedeeld op nummer 42.
- Uiterlijk. De Aussie bestaat in maar vier kleuren, blue merle, red merle, effen zwart en effen rood, met of zonder wit en koper, en kan met een natuurlijk korte staart geboren worden. De lichtere Border Collie komt in veel kleuren, met halflange of korte vacht.
- Bouw. De FCI-standaard vraagt bij de Aussie een stevige bouw, bij de Border Collie sterke maar niet zware botten. Een kleinere variant is de Miniature American Shepherd, sinds de jaren 60 gefokt uit kleine Aussies.
- Merle. Beide rassen hebben merles, en twee merles mag je nooit met elkaar laten paren: dubbel-merlepups zijn vaak doof en hebben te kleine, vaak niet-functionerende ogen.
Het grootste gezondheidsverschil is de MDR1-mutatie, waardoor sommige gangbare medicijnen gevaarlijk worden, zoals het diarreemiddel loperamide. De Washington State University schat de frequentie op ongeveer 50 % bij de Aussie en onder 5 % bij de Border Collie; laat een Aussie testen vóór een verdoving. Voor fokdieren eist de Amerikaanse Aussie-club USASA uitslagen van heupen en ellebogen en een jaarlijks oogonderzoek, en raadt DNA-tests aan op erfelijke staar (HSF4), MDR1 en Collie Eye Anomaly (CEA). De Amerikaanse Border Collie-club vraagt uitslagen van heupen en ogen; de Britse Royal Kennel Club voegt daar gonioscopie, ellebogen, een BAER-gehoortest en DNA-tests aan toe, onder meer op CEA, Trapped Neutrophil Syndrome (TNS, een afweerstoornis), ceroïdlipofuscinose (CL, een degeneratieve hersenziekte) en het syndroom van Imerslund-Gräsbeck (IGS, een erfelijk probleem met de opname van vitamine B12).
Kies de Aussie als je een steviger allrounder voor erf en gezin wilt die vreemden in de gaten houdt en overal met je meegaat. Kies de Border Collie als je een lichtere, nog meer gefocuste specialist zoekt voor schapen, agility of gehoorzaamheid en hem elke dag werk kunt geven. Kies bij allebei een pup met stamboom van de Raad van Beheer en vraag de gezondheidsuitslagen van beide ouders.